Onyx
Onyx is een zwarte, soms gebandeerde variëteit van chalcedoon, een microkristallijne vorm van kwarts. Graveurs werken er al eeuwen mee: de strakke kleurlagen maakten onyx tot het klassieke materiaal voor cameeën.
Herkomst en vorming
Onyx ontstaat als chalcedoon in holten van vulkanisch gesteente, waar kiezelrijk water in dunne lagen neerslaat. Die gelaagde opbouw zorgt voor de kenmerkende banden: zwart afgewisseld met wit of grijs. Bekende vindplaatsen liggen in Brazilië, India en Uruguay.
Hier hoort een eerlijke kanttekening bij. Veel egaal zwarte onyx in de handel is agaat die zwart gekleurd is. Die praktijk gaat eeuwen terug en geldt in de steenwereld als geaccepteerd, maar wij benoemen het liever gewoon. Vraag ernaar als je twijfelt over een specifiek stuk.
Kenmerken
Gepolijste onyx heeft een diep, egaal zwart. Geen metaalglans zoals bij hematiet, eerder de glans van pianolak. Gebandeerde stukken tonen scherpe overgangen tussen zwart en wit, alsof iemand ze met een liniaal heeft getrokken.
Met een hardheid van 6,5 tot 7 op de schaal van Mohs is onyx goed bestand tegen krassen. Precies daarom kozen graveurs deze steen voor cameeën: ze sneden door de witte laag heen tot op het zwart, zodat een portret in licht reliëf tegen een donkere achtergrond overbleef.
Onyx die nu op voorraad ligt
Veelgestelde vragen over onyx
Hoe maak je onyx schoon?
Water is geen probleem. Bij hardheid 7 en een dicht oppervlak kun je hem afspoelen en daarna droogwrijven. Vermijd wel schuurmiddel.
Hoe zie ik het verschil met zwart glas?
Ze lijken op elkaar, maar onyx is harder en krast niet met een mes. In de hand is dat verschil doorgaans meteen te zien.
Krijgt onyx een bewerking voordat hij verkocht wordt?
Vrijwel alle zwarte onyx is agaat die met een suiker- en zuurbehandeling zwart is gemaakt, een methode uit de oudheid. Dat is in de handel gangbaar en bij ons staat het in de producttitel wanneer het van toepassing is.
In de kristallenleer en astrologie
Sterrenbeeld
In de kristallenleer wordt onyx traditioneel geassocieerd met het sterrenbeeld Steenbok.
Chakra
Traditioneel wordt onyx verbonden met het wortelchakra, het chakra dat in deze leer aan de basis van het energiesysteem staat.
Intentie
In de overlevering staat onyx voor de thema's bescherming en grounding.
De genoemde associaties met sterrenbeelden, chakra's en intenties komen uit de traditionele kristallenleer en horen bij de cultuurgeschiedenis rond edelstenen. Het zijn geen medische of therapeutische claims en ze vervangen geen professioneel advies.